Thứ Năm, 05/04/2007 - 2:24 PM

Con trai cố Tổng Bí thư Lê Duẩn nói về cha mình

Tổng Bí thư Lê Duẩn cùng con trai Lê Kiên Trung, con dâu và cháu nội năm 1984.

Ba tôi thường tâm sự với chúng tôi rằng cách mạng là sự nghiệp chung. Phương pháp lãnh đạo của Đảng, là phương pháp tập thể nên một khi ý kiến của mình dù thế nào cũng phải có sự nhất trí.

Là con của người bình thường thì ảnh hưởng của người cha đã là to lớn, song làm con của một người vĩ đại thì ảnh hưởng của cha mình lại càng mãnh liệt và sâu sắc. Tôi ở trong tình trạng đó. Thậm chí cho đến giờ khi đã gần 50 tuổi mà trong mỗi một việc làm của mình, tôi luôn tự hỏi, nếu là ba mình, không biết ông xử lý sự việc này thế nào và sau đó tôi luôn tự cố gắng làm theo cái cách mà tôi cảm nhận đó chính là cái mà cha bằng lòng…

Với cha tôi, suy nghĩ liên tục và trong sự suy nghĩ đó là một quá trình tìm tòi, sáng tạo không ngừng đã trở thành một phần cuộc sống của ông. Tôi vẫn nhớ như in những ngày cuối cùng của cuộc đời, khi mà ba tôi phải đấu tranh gay go với bệnh tật của mình, trong một buổi chiều hè nóng bức của Hà Nội khi tôi lên thăm ông tại một biệt thự của Văn phòng TW Đảng ở khu Hồ Tây, lúc tâm sự ông có nói với tôi rằng: "Lúc này thỉnh thoảng ba có khi không suy nghĩ gì cả".

LTS: Lê Kiên Trung - người con duy nhất trong gia đình cố Tổng Bí thư Lê Duẩn được hưởng hạnh phúc lớn lao là được gần cha từ bé cho đến lúc trưởng thành. Anh nghe mẹ kể lại rằng, trong những năm hoạt động bí mật, thỉnh thoảng cha anh chỉ tạt qua nhà một thời gian ngắn thăm ông bà nội, mẹ anh cùng các anh chị em của anh. Sau này, khi ông được cử làm Bí thư Thứ nhất Ban chấp hành Trung ương Đảng thì gia đình mới có điều kiện sống gần ông hơn. Còn với anh, sau khi xa mẹ, khoảng từ giữa năm 1961, tức là khi được hai tuổi rưỡi, anh gần như được ăn, ngủ và sống gần cha. Điều đó đã giúp anh hiểu về cha mình nhiều hơn và cũng chịu ảnh hưởng từ ông nhiều hơn. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh cố Tổng Bí thư Lê Duẩn, anh đã viết riêng cho Báo Công an nhân dân về cha mình. Chúng tôi xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Trong lúc thảng thốt đó, tôi hết sức lấy làm ngạc nhiên. Việc thỉnh thoảng không suy nghĩ gì cả để mặc cho đầu óc tâm trí vẩn vơ với trời trăng, mây, nước, thiên nhiên là chuyện thường tình với mỗi người, thì đối với một người mà cả cuộc đời miệt mài tư duy, suy nghĩ làm việc lo toan cho Tổ quốc, dân tộc lại là điều không bình thường. Ông vẫn thường dạy chúng tôi rằng cách mạng là sáng tạo và cuộc đời ông thực sự là một tấm gương đối với chúng tôi về sự sáng tạo không ngừng.

Ba tôi kể rằng khi còn ở nhà tù Côn Đảo, bọn cai ngục nghĩ ra mọi hình thức để hành hạ tra tấn các chiến sĩ cách mạng nhằm làm lung lạc ý chí đấu tranh của họ. Mỗi một bữa ăn chúng đều đứng hai bên cánh cửa xà lim, hễ tù nhân nào đi qua, chúng đều dùng roi đánh hết sức tàn bạo lên người họ. Nhiều người chịu không nổi đã gục ngã.

Ba tôi đã chọn một giải pháp độc đáo. Đó là khi thấy ngọn roi của bọn cai ngục đánh xuống là ông chớp thời cơ để vượt qua cửa trong khi chúng chưa kịp đưa roi lên để đánh tiếp.

Nhờ vậy ông đã duy trì được sức chiến đấu cho đến thắng lợi cuối cùng. Mẹo tuy nhỏ nhưng không phải ai lúc bấy giờ cũng biết cách để đối phó với sự tàn bạo của quân thù.

Trong quá trình đề ra đường lối cho cuộc chiến tranh chống Mỹ xâm lược, ông luôn luôn nhắc nhở các đồng sự của mình rằng kinh nghiệm khi nào chúng ta độc lập, sáng tạo trong đường lối thì khi đó chúng ta thành công. Khi đó không ít người coi phương cách tiến hành chiến tranh của các nước XHCN lớn như một thứ cẩm nang trong việc xác định đường lối cách mạng cho Việt Nam thì ông lại có tư duy khác.

Chúng ta cùng với bạn có quan điểm trường kỳ kháng chiến (đánh lâu dài). Nhưng sự khác nhau cơ bản ở chỗ bạn chủ trương chia cuộc kháng chiến làm ba giai đoạn: Cầm cự - phòng ngự - phản công. Đảng ta ngay từ đầu xác định tư tưởng chủ đạo của chiến tranh cách mạng Việt Nam là tiến công. Ba tôi vẫn thường nói quy luật một cuộc chiến tranh của một nước nhỏ chống lại một nước lớn, thì phải xác định đánh lâu dài.

Tuy nhiên, cái trường kỳ của ta không thụ động mà là chủ động đánh lâu dài với nghệ thuật biết chiến thắng từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. Cũng là đất nước mà lực lượng đông đảo là nông dân nhưng chúng ta không chủ trương lấy nông thôn bao vây thành thị mà áp dụng cách đánh "ba mũi giáp công", "Ba vùng chiến lược".

Đường lối quân sự của Đảng ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ là sự kế thừa truyền thống chống ngoại xâm và tài thao lược của ông cha ta thuở trước. Luôn luôn chủ trương đánh lâu dài có khi hàng chục năm ròng rã, song cũng không ít lần đã thực hiện thần tốc chiến thắng chỉ trong mười ngày đã quét sạch giặc xâm lăng ra ngoài bờ cõi.

Nhưng ở bất kỳ thời nào dân tộc ta đều ở thế lấy ít địch nhiều, lấy nhân nghĩa thắng hung tàn. Truyền thống đó được phát triển nâng lên một trình độ mới khi nó được gắn liền với tư tưởng quân sự của Mác - Lênin. Trong tác phẩm "Đề cương cách mạng miền Nam", ba tôi đã thể hiện được linh hồn của đường lối đó.

Trong cuốn hồi ký do các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta viết về cha tôi, nhà xuất bản đã lấy tên cuốn sách "Lê Duẩn - một nhà lãnh đạo lỗi lạc, một tư duy sáng tạo lớn của Việt Nam" (NXB Chính trị quốc gia - 2002) cũng thể hiện tư chất nổi bật đó. Trong sự nghiệp sáng tạo của cha tôi có lẽ cái lớn nhất là hệ thống lý luận về nghệ thuật quân sự.

Đó là cái mà theo tôi ông đã đúc kết được từ tinh hoa nghệ thuật quân sự của cha ông ta từ ngàn năm thông qua lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc cùng với phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin để sáng tạo ra một nghệ thuật quân sự độc đáo có một không hai của Việt Nam, một nước nhỏ để có thể thắng một nước khổng lồ là nước Mỹ.

Giáo sư Trần Nhâm đã có hai cuốn sách thuộc loại nghiên cứu lý luận phân tích tương đối công phu về một phần của nghệ thuật quân sự trên. Đó là tác phẩm "Nghệ thuật biết chiến thắng từng bước" và mới đây là cuốn "Cuộc đấu trí ở tầm cao trí tuệ Việt Nam" (NXB Chính trị quốc gia - 2005).

Thực ra trước và sau đó đã có bài viết, bài nói về nghệ thuật chỉ đạo quân sự của cha tôi. Song đây có thể coi là tài liệu nghiên cứu, trình bày hoàn chỉnh nhất về mặt lý luận một số quan điểm quân sự của Đảng ta mà cha tôi là người khởi xướng.

Hệ thống các quan điểm về chỉ đạo quân sự trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước gồm: Sức mạnh tổng hợp; chủ động - tiến công; lấy nhỏ thắng lớn; nghệ thuật biết chiến thắng từng bước; quan điểm đấu tranh lâu dài; quan điểm về xây dựng căn cứ cách mạng; quan điểm về sử dụng hai lực lượng (chính trị - quân sự) hay còn gọi là "Hai chân"; quan điểm ba mũi giáp công - ba vùng chiến lược; quan điểm về ba thứ quân (bộ đội chủ lực - bộ đội địa phương - dân quân tự vệ).

Sáng tạo và chờ đợi thoạt trông không hề có mối quan hệ gì với nhau. Nhưng trong phương pháp làm việc của ba tôi thì nó lại gắn kết chặt chẽ với nhau thông qua việc đạt được hiệu quả cao nhất trong công tác lãnh đạo. Khi đã gọi là sáng tạo tức là nói về cái mới hình thành, mới xuất hiện thì để có được sự đồng tình, ủng hộ của tất cả mọi người ở vào cái thời điểm mới xuất hiện là một vấn đề khó khăn. Bản chất của tư duy là một quá trình.

Ba tôi thường tâm sự với chúng tôi rằng cách mạng là sự nghiệp chung. Phương pháp lãnh đạo của Đảng, là phương pháp tập thể nên một khi ý kiến của mình dù thế nào cũng phải có sự nhất trí. Điều đó vừa đảm bảo sự đoàn kết nhất trí trong Đảng vừa đảm bảo tính dân chủ trong phương pháp làm việc.

Từ đó, ông nêu khái niệm chờ đợi. Ông nói một khi ý kiến của mình chưa đạt sự thống nhất cao thì phải biết chờ đợi đồng chí mình, phải biết làm cho đồng chí mình hiểu, ủng hộ và cùng làm. Đó cũng là một phẩm chất của người lãnh đạo.

Người ta có thể có nhiều cách nghĩ khác nhau về phương pháp lãnh đạo đó của ông. Riêng tôi là một người con, tôi thấy đó là cách lãnh đạo mang tính nhân văn cao. Sự chờ đợi đó chính là sự thể hiện uyên thâm của chữ Nhẫn. Thể hiện cái chất cộng sản cao quý mà trong đó cái tôi luôn luôn đứng sau cái chúng ta.

Đó cũng là cách lãnh đạo thực hiện nghiêm túc lời dạy trong di chúc của Hồ Chủ tịch "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết! Thành công, thành công, đại thành công!"

Lê Kiên Trung
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"